Οι πρωτεΐνες

Των Χρήστου Νικήτα Πουλή - Γιάννη Παναγιωτόπουλου
06/12/2011 (10:20) (δημοσιευμένο στο basketblog.gr)

Το όνομα πρωτεΐνη προέρχεται από το ελληνικό "πρωτεiος", το οποίο σημαίνει "πρωταρχικής σημασίας" και περιγράφηκε αρχικά και ονομάστηκε από τον Γιονς Γιάκομπ Μπερτσέλιους το 1838. Εντούτοις, ο κεντρικός ρόλος τους στους ζωντανούς οργανισμούς δεν εκτιμήθηκε πλήρως έως το 1926, όταν ο Τζέιμς Σάμερ (James B. Sumner) έδειξε ότι το ένζυμο ουρεάση ήταν μια πρωτεΐνη.


Η πρώτη πρωτεϊνική δομή, αυτή της μυοσφαιρίνης, βρέθηκε από τους Μαξ Πέρουτζ (Max Perutz) και Τζον Κέντριου (John Kendrew) το 1958, η οποία τους χάρισε το βραβείο Νόμπελ στη χημεία.

Η πρωτεΐνη είναι ουσιαστική για τη ζωή. Παρέχει τις δομικές μονάδες για τον ιστό, ορμόνες, ένζυμα και αποτελεί 15% του σώματος.

Γενικά οι πρωτεΐνες ανάλογα της μορφής τους διακρίνονται σε ινώδεις πρωτεΐνες και σε σφαιρικές πρωτεΐνες. Με κριτήριο τη σύνθεσή τους διακρίνονται σε απλές (όταν αποτελούνται μόνο από αμινοξέα) και σε σύνθετες (όταν στο μόριό τους περιλαμβάνονται και μη πρωτεϊνικά τμήματα όπως μέταλλα, σάκχαρα, λίπη κ.λπ.). Επίσης με κριτήριο ακόμη τη λειτουργία τους διακρίνονται σε δομικές (όταν αποτελούν τα δομικά υλικά του κυττάρου), και λειτουργικές (όταν συμβάλλουν σε κάποιες λειτουργίες).

Οι πρωτεΐνες είναι πολύ μεγάλα μόρια που αποτελούνται από αμινοξέα. Η βασική δομή της πρωτεΐνης είναι μια αλυσίδα αμινοξέων που περιέχουν άνθρακα, υδρογόνο, οξυγόνο και άζωτο. Η παρουσία του αζώτου διαφοροποιεί τις πρωτεΐνες από τους υδατάνθρακες και τα λίπη. Μια διαφορά έγκειται μεταξύ των απαραίτητων και των μη-απαραίτητων πρωτεϊνών ή αμινοξέων.

Το ανθρώπινο σώμα απαιτεί περίπου 20 διαφορετικά αμινοξέα για τη σύνθεση των πρωτεϊνών του. Οκτώ από αυτά τα αμινοξέα είναι απαραίτητα, το οποίο σημαίνει ότι δεν μπορούν να συντεθούν στο το σώμα. Αυτά είναι: ισολευκίνη, λευκίνη, λυσίνη, μεθιονίνη, φαινυλαλανίνη, θρεονίνη, τρυπτοφάνη και βαλίνη. Τα απαραίτητα αμινοξέα πρέπει να ληφθούν από πηγές έξω από το σώμα.

Histidine (in infants)
Isoleucine
Leucine
Lysine
Methionine/cysteine
Phenylalanine/tyrosine
Threonine
Tryptophan
Valine

Οι πρωτεΐνες μπορεί να βρεθούν σχεδόν οπουδήποτε στο σώμα, χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των κυττάρων. Είναι το κύριο συστατικό των μυών, των οργάνων και των αδένων. Κάθε ζωντανό κύτταρο και όλα τα υγρά του σώματος, εκτός από τη χολή και τα ούρα, περιέχουν πρωτεΐνες.

Εάν μια πρωτεΐνη στα τρόφιμα παρέχει σε μας τα απαραίτητα αμινοξέα, καλείται πλήρης πρωτεΐνη. Εάν δεν παρέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα καλείται ελλιπής πρωτεΐνη.

Όλα τα κρέατα και άλλα ζωικά προϊόντα είναι πηγές πλήρων πρωτεϊνών. Αυτά τα προϊόντα περιλαμβάνουν το βοδινό κρέας, το αρνί, το χοιρινό κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα οστρακοειδή, τα αυγά (η καλύτερη πηγή πλήρων πρωτεϊνών), το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Οι πρωτεΐνες σε τρόφιμα όπως τα σιτηρά, τα φρούτα και τα λαχανικά θεωρούνται ελλιπείς πρωτεΐνες.

Οι φυτικές πρωτεΐνες μπορούν να συνδυαστούν ώστε να συμπεριλάβουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα και να διαμορφώσουν μια πλήρη πρωτεΐνη. Παραδείγματα τέτοιων συνδυασμών είναι ρύζι με φασόλια και καλαμπόκι με φασόλια.

H ιδανική πρωτεϊνική λήψη είναι 0,9(EU)-1,8(US) γραμμάρια ανά κιλό σωματικού βάρους. Η έλλειψη πρωτεϊνών οδηγεί σε σωματική αδυναμία και σε αδυναμία του οργανισμού να αμυνθεί απέναντι σε ασθένειες. Υπερβολική θεωρείται η πρωτεϊνική λήψη μεγαλύτερη των 1,8 γραμμαρίων ανά κιλό σωματικού βάρους.

Μερικοί από εσάς μπορεί να μην ξέρετε ότι υπάρχουν διαφορετικοί τύποι πρωτεΐνης με διαφορετικούς σκοπούς. Αυτό το άρθρο θα ρίξει φως σε 7 τύπους πρωτεϊνών, ποια είναι καλύτερη... Και πότε τις χρειάζεστε...

Whey Concentrate (ορός γάλακτος)
Ορός γάλακτος είναι μία από τις πιο βασικές μορφές της πρωτεΐνης που βρίσκεται σε πολλές συσκευασίες πρωτεΐνης στα ράφια των καταστημάτων συμπληρωμάτων. Θα βρείτε συσκευασίες πρωτεΐνης ορού γάλακτος με χαμηλή τιμή. Αυτό είναι ένα εξαιρετικό σημείο εκκίνησης για αρχάριους και όσους επιθυμούν μια προσθήκη πρωτεΐνης στη διατροφή τους. Το αρνητικό είναι ότι ορισμένοι θα καταλήξουν με αίσθημα πρηξίματος.

Η πρωτεΐνη Ορού γάλακτος μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο πριν όσο και μετά την προπόνηση και μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως σνακ μεταξύ των γευμάτων. Δεν είναι όμως η προτιμώμενη πηγή πρωτεΐνης που πρέπει να χρησιμοποιείται το βράδυ.

Casein Protein
Αν ψάχνετε για μια πρωτεΐνη η οποία θα έχει αργή απορρόφηση, την οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ως γεύμα, ή ακόμα καλύτερα πριν πάτε για ύπνο τότε η καζεΐνη είναι σίγουρα η πρωτεΐνη που χρειάζεστε (πριν τον ύπνο εάν πάρετε καζεΐνη ο οργανισμός σας θα λειτουργεί αναβολικά καθ' όλη τη διάρκεια τις νύχτας και θα είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει την πρωτεΐνη στο σώμα σας).

Ένα άλλο θετικό σε αυτή την πηγή πρωτεΐνης είναι η υψηλή περιεκτικότητα σε γλουταμίνη. Η γλουταμίνη βοηθά στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και την ανάρρωση από μυϊκούς τραυματισμούς. Αυτή είναι η προτιμώμενη πηγή πρωτεΐνης για χρήση τη νύχτα πριν τον ύπνο.

Whey Isolates
Το απομονωμένο κλάσμα πρωτεΐνης είναι μια από τις πιο γρήγορες σε απορρόφηση πρωτεΐνη. Οι αθλητές θα βρουν αυτή την πηγή πρωτεΐνης να είναι κομματάκι ακριβή. Αυτή η πρωτεΐνη είναι τέλεια για αθλητές με δίαιτα χαμηλών υδατανθράκων. Η Whey Isolates είναι ιδανική για μετά την προπόνηση, καθώς απορροφάτε γρήγορα και μπορεί να προμηθεύσει το μυ με τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για να αναπτυχθεί.

Hydrolysate Protein
Προϊόντα υδρόλυμενης πρωτεΐνης είναι η ακριβότερη πηγή πρωτεΐνης που θα βρείτε στην αγορά, και είναι η υψηλότερη ποιότητα πρωτεϊνών. Παρέχει εξαιρετική απορρόφηση και τα πεπτίδια προκαλούν μεγάλη αναβολική δράση (υψηλότερο ποσοστό απορρόφησης). Τα προϊόντα υδρόλυμενης πρωτεΐνης είναι επίσης πολύ καλύτερα για το πεπτικό σύστημα σε σύγκριση με τον ορό γάλακτος. Αυτή η πρωτεΐνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο πριν όσο και μετά την προπόνηση.

Soy Protein
Είναι μια καλή πηγή πρωτεΐνης για εκείνους που ψάχνουν για μια χορτοφαγική πηγή πρωτεϊνών. Αυτή είναι μια χρήσιμη πηγή πρωτεΐνης και έρχεται με πολλά οφέλη στο χρήστη του. Είναι φορτωμένη με γλουταμίνη (αποκατάσταση), αργινίνη ( διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία με αποτέλεσμα τη διατροφή του μυ πιο γρήγορα), και τον BCAA (αποκατάσταση). Αυτή η πηγή πρωτεΐνης δεν είναι ιδανική να χρησιμοποιήσετε πριν τον ύπνο.

Milk Protein Isolate
Το απομονωμένο κλάσμα πρωτεΐνες γάλακτος περιέχει καζεΐνη και whay protein. Αυτή η πηγή πρωτεΐνης είναι γεμάτη από αμινοξέα (παρόμοια με πρωτεΐνη σόγιας). Αυτό το είδος της πρωτεΐνης είναι ως επί το πλείστον μια μικτή πηγή πρωτεΐνης, όπου χρησιμοποιούνται πολλοί τύποι πρωτεΐνης. Απομονωμένο κλάσμα πρωτεΐνης δεν είναι η ιδανικότερη πηγή πρωτεΐνης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δεν είναι η προτιμώμενη πηγή πρωτεΐνης για χρήση πριν τον ύπνο.

Egg Albumin
Τώρα πηγαίνουμε πίσω στον χρόνο όπου η σκόνη πρωτεΐνης ήταν ανύπαρκτη. Ασπράδια αυγών (από κανονικό αυγό, ή σε σκόνη) είναι μια άριστη πηγή της αλβουμίνης. Το προφίλ αμινοξέων σε αυτή την πηγή πρωτεΐνης είναι μεγάλο, χρησιμοποιείται ανά πάσα στιγμή της ημέρας και βοηθάει αποτελεσματικότατα στην οικοδόμηση της μυϊκής μάζας. Δεν είναι η προτιμώμενη πηγή πρωτεΐνης για χρήση πριν τον ύπνο.
Διαβάστε περισσότερα...

10 Συμβουλές για την οστεοπόρωση

1. Οστεοπόρωση ετυμολογικά είναι το πορώδες οστούν, που με απλά λόγια σημαίνει ότι η πυκνότητα του οστού έχει μειωθεί, και μοιάζει σα φρυγανιά. Προσέξτε λοιπόν τις πτώσεις, τις απότομες κινήσεις, τα χτυπήματα, ή τις μεγάλες μυϊκές συσπάσεις γιατί ο κίνδυνος κατάγματος είναι αυξημένος.

2. Στους ηλικιωμένους και περισσότερο στις γυναίκες, είναι συχνό το φαινόμενο της οστεοπόρωσης. Σε συνδυασμό με την αυξημένη συχνότητα πτώσεων που εμφανίζουν, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.


3. Υπάρχει η μέθοδος μέτρησης της οστικής πυκνότητας, που εφαρμόζεται μάλιστα σε αρκετά δημόσια νοσοκομεία. Φροντίστε να εξετάζεστε τακτικά μετά τα 45 έτη, για να παρακολουθείτε την κατάσταση του σκελετού σας.

4. Ακολουθήστε πιστά τη φαρμακευτική αγωγή του ιατρού σας, στην προσπάθεια που κάνει να αντιμετωπίσει την πρόοδο της οστεοπόρωσης.

5. Προτιμήστε τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, γιαούρτι, τυρί)
τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, για να ενισχύσετε τα οστά σας και να προλάβετε την οστεοπόρωση.

6. Στα παιδιά και στους ενήλικες, η ενασχόληση τους με αερόβια αθλήματα καθώς και οι ασκήσεις αντίστασης, βοηθούν στην καλή κατάσταση των οστών.

7. Στους ηλικιωμένους η ήπια άσκηση (βάδιση), και οι ασκήσεις ελαφριάς αντίστασης, επίσης βοηθούν στη διατήρηση των οστών.

8. Προσέξτε τη στάση σας. Είναι πολύ εύκολο να κάνετε κύφωση με διαρκώς καμπτική στάση. Μην παραξενευτείτε ακόμα αν έχετε χάσει σωματικό ύψος. Είναι αναμενόμενο αν έχετε οστεοπόρωση.

9. Καλό είναι να αποφύγετε το κάπνισμα, και τα οινοπνευματώδη ποτά.

10. Εάν για κάποιο λόγο λαμβάνετε κορτικοστεροειδή φάρμακα, να έχετε υπόψη σας ότι αυξάνετε ακόμα περισσότερο η πιθανότητα να αναπτύξετε οστεοπόρωση. Σημαντικό ρόλο βέβαια παίζει, και η κληρονομική προδιάθεση του ατόμου.
Διαβάστε περισσότερα...

Γελωτοθεραπεία

Είναι φανερό, ότι λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώνουμε οι άνθρωποι σπάνια γελούν. Το γέλιο όμως αποτελεί ένα φυσικό τρόπο να αντιμετωπίσουμε την κατάθλιψη, καθώς και να βελτιώσουμε την υγεία μας σε διάφορους τομείς που θα αναλύσουμε παρακάτω. Έτσι, σε πολλές χώρες εφαρμόζεται η γελωτοθεραπέια. Είναι μία μέθοδος που κατά τις συνεδρίες το άτομο μαθαίνει να κάνει ασκήσεις γέλιου, και να το χρησιμοποιεί μέσα στις δυσκολίες της καθημερινότητας σαν άμυνα ή σαν μέσο προσαρμογής σε νέα δεδομένα.

Αρχικά όταν γελάμε, οι αναπνοές γίνονται πιο βαθιές και με ταχύτερο ρυθμό, με άμεσο αποτέλεσμα την καλύτερη οξυγόνωση του οργανισμού και την εκγύμναση αρκετών μυών (π.χ. κοιλιακοί, διάφραγμα, μεσοπλεύριοι, μύες του προσώπου). Επίσης με την καρδιακή συχνότητα να αυξάνεται, σε συνδυασμό με τη βελτίωση κινητικότητας των αγγείων (ενδοθήλιο), και την αύξηση της διαμέτρου τους, η αιμάτωση των ιστών γίνεται καλύτερη. Θα μπορούσαμε να πούμε επομένως, ότι το γέλιο αποτελεί μέσο πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Πέρα πάντως από το καρδιαναπνευστικό, το γέλιο κάνει εξίσου καλό και στο πεπτικό σύστημα.

Σε πολλές έρευνες φαίνεται ότι το γέλιο είναι υπεύθυνο για την παραγωγή ευεργετικών ουσιών όπως οι ενδορφίνες. Οι ενδορφίνες που παράγονται από τον εγκέφαλο, είναι χημικές ουσίες που έχουν κυρίως αναλγητική δράση και δίνουν μια αίσθηση ευφορίας στο άτομο. Ακόμα, θωρακίζουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα με μεγαλύτερη παραγωγή Τ-λεμφοκυττάρων και βοηθούν το κυκλοφορικό.

Άλλες έρευνες πάλι έχουν δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα της γελωτοθεραπείας σε ασθενείς με άνοια, αφού μειώθηκε περισσότερο η σύγχυση και η ταραχή τους σε σχέση με την απλή θεραπεία.

Δεν θα πρέπει να παραλείψουμε τα οφέλη της γελωτοθεραπείας στη ψυχολογία του ατόμου. Η καταπολέμηση άγχους, η μείωση κατάθλιψης, η αύξηση της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας του εργαζομένου είναι μερικά από αυτά.

Οι καιροί που διανύουμε μπορεί να είναι χαλεποί, αλλά ίσως τελικά το γέλιο να είναι σύμμαχος στην προσπάθειά μας να ξεπεράσουμε τα προβλήματα. Άλλωστε δεν κοστίζει καθόλου…

Διαβάστε περισσότερα...

Γυμναστική με χειμερινά αθλήματα

Ο χειμώνας βρίσκεται προ των πυλών, και είναι μια καλή ευκαιρία να ασχοληθούμε με το χειμερινό άθλημα της αρεσκείας μας. Αρκεί βέβαια να έχουμε κάνει όλες τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, και να μεριμνήσουμε για την ασφάλειά μας, με τη βοήθεια κάποιου ειδικού. Αφενός θα ενδυναμώσουμε το μυϊκό μας σύστημα, θα βελτιώσουμε την ευλυγισία, την αντοχή, και την ισορροπία μας, αφετέρου θα έρθουμε κοντά στη φύση και η ψυχολογική μας διάθεση θα ανέβει. Παρακάτω παρουσιάζουμε τους κύριους μύες που ασκούνται σε 7 χειμερινά αθλήματα.

• Χιονοδρομία (Ski): Τετρακέφαλος (ισομετρικά – ισοτονικά), λαγονοψοίτης, έξω στροφείς ισχίου, μείζον γλουτιαίος, μέσος-μικρός γλουτιαίος- τείνων τη πλατεία περιτονία (ισομετρικά),ημιυμενώδης, ημιτενοντώδης, δικέφαλος μηριαίος, προσαγωγοί ισχίου (ισομετρικά), γαστροκνήμιος- υποκνημίδιος- πρόσθιος κνημιαίος (ισομετρικά), ορθός κοιλιακός, έσω-έξω λοξός κοιλιακός, τραπεζοειδής, δελτοειδής, δικέφαλος βραχιόνιος, τρικέφαλος βραχιόνιος, μείζον θωρακικός, πλατύς ραχιαίος, μείζων – ελάσσον ρομβοειδής, πρόσθιος οδοντωτός, υποπλάτιος, μείζον στρογγύλος, υπερακάνθιος, υπακάνθιος, ελάσσον στρογγύλος. Ηλικία: 5+

• Χιονοσανίδα (Snowboard): Περιλαμβάνονται όλοι οι προαναφερθέντες μύες των κάτω άκρων και του κορμού. Οι μύες των άνω άκρων δεν ασκούνται ιδιαίτερα, χρησιμεύουν όμως για τη διατήρηση της ισορροπίας του αθλητή. Ηλικία: 8+

• Χόκεϊ στον πάγο (Ice hockey): Τετρακέφαλος (ισομετρικά – ισοτονικά), λαγονοψοίτης, έξω στροφείς ισχίου, μείζον γλουτιαίος, μέσος-μικρός γλουτιαίος, τείνων τη πλατεία περιτονία, προσαγωγοί ισχίου, γαστροκνήμιος- υποκνημίδιος- πρόσθιος κνημιαίος (ισομετρικά), ορθός κοιλιακός, έσω-έξω λοξός κοιλιακός, τραπεζοειδής, δελτοειδής, δικέφαλος βραχιόνιος, τρικέφαλος βραχιόνιος, μείζον θωρακικός, πλατύς ραχιαίος, μείζων – ελάσσον ρομβοειδής, πρόσθιος οδοντωτός, υποπλάτιος, μείζον στρογγύλος, υπερακάνθιος, υπακάνθιος, ελάσσον στρογγύλος, καμπτήρες - εκτείνοντες καρπού. Ηλικία: 7+

• Πατινάζ: Περιλαμβάνονται όλοι οι προαναφερθέντες μύες των κάτω άκρων και του κορμού. Οι μύες των άνω άκρων δεν ασκούνται ιδιαίτερα, χρησιμεύουν όμως για τη διατήρηση της ισορροπίας του αθλητή. Ηλικία: 6+

• Ορειβασία: Τετρακέφαλος, λαγονοψοίτης, μείζον γλουτιαίος, ημιυμενώδης, ημιτενοντώδης, δικέφαλος μηριαίος, γαστροκνήμιος, υποκνημίδιος, πρόσθιος κνημιαίος, ορθός κοιλιακός, έσω-έξω λοξός κοιλιακός, τραπεζοειδής, δελτοειδής, τρικέφαλος βραχιόνιος, πλατύς ραχιαίος, μείζον θωρακικός, πρόσθιος οδοντωτός, υποπλάτιος, μείζον στρογγύλος, υπερακάνθιος, υπακάνθιος, ελάσσον στρογγύλος. Ηλικία 9+

• Rafting, Canoe-kayak: Στα αθλήματα αυτά ασκούνται οι μύες του άνω άκρου και του κορμού. Ορθός κοιλιακός, έσω-έξω λοξός κοιλιακός, τραπεζοειδής, δελτοειδής, δικέφαλος βραχιόνιος, τρικέφαλος βραχιόνιος, μείζον θωρακικός, πλατύς ραχιαίος, μείζων – ελάσσον ρομβοειδής, πρόσθιος οδοντωτός, υποπλάτιος, μείζον στρογγύλος, υπερακάνθιος, υπακάνθιος, ελάσσον στρογγύλος, καμπτήρες - εκτείνοντες καρπού. Ηλικία 9+

• Ορειβατικό ποδήλατο (Mountain bike): Με το ορειβατικό ποδήλατο οι μύες του κορμού και των άνω άκρων ασκούνται κυρίως ισομετρικά. Οι μύες των κάτω άκρων από την άλλη ασκούνται ισοτονικά ή ισοκινητικά (σε μέγιστες αντιστάσεις). Τετρακέφαλος, λαγονοψοίτης, μείζον γλουτιαίος, ημιυμενώδης, ημιτενοντώδης, δικέφαλος μηριαίος, γαστροκνήμιος, υποκνημίδιος, πρόσθιος κνημιαίος. Ηλικία 7+

Καλή διασκέδαση!!
Διαβάστε περισσότερα...

Ημερίδα με θέμα: Ρευματικές παθήσεις: Ένα μέγιστο κοινωνικό πρόβλημα.

Το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών και ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής διοργανώνουν Ημερίδα Ενημέρωσης του Κοινού με θέμα: «Ρευματικές Παθήσεις: Ένα Μέγιστο Κοινωνικό Πρόβλημα», την Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2011, στις 18:00 μ.μ., στο Πολιτιστικό Πολύκεντρο (Κουντουριώτου 18 & Νεότητος, Ηράκλειο Αττικής). Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.

Ρευματικές παθήσεις είναι οι μη τραυματικές και μη χειρουργικές παθήσεις, του μυοσκελετικού συστήματος και συνδετικού ιστού. Δηλαδή παθήσεις των αρθρώσεων, τενόντων, μυών, οστών, συνδέσμων ή αρθρικών θυλάκων. Εκτιμάται ότι 2.500.000 Έλληνες πάσχουν από κάποια ρευματική πάθηση.

Διαβάστε περισσότερα...

Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα (carpal tunnel syndrome)

Των Χρήστου Νικήτα Πουλή - Γιάννη Παναγιωτόπουλου
13/11/2011 (22:52) (δημοσιευμένο στο basketblog.gr)

Σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα (ΣΚΣ), ονομάζεται η συνηθέστερη περιφερική νευροπάθεια.
Το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα, είναι μια νευροπάθεια που προκαλείται από τη συμπίεση του μέσου (μεσαίου) νεύρου στον καρπό. Το μέσο νεύρο είναι ένα από τα νεύρα που περνούν μέσα από την άρθρωση του καρπού σε ένα στενό κανάλι αποκαλούμενο "καρπιαίος σωλήνας", μαζί με τους flexor pollicis longus "μακρός καμπτήρας του αντίχειρα"(FPL) και flexor digitorum superficialis "επιπολής καμπτήρας των δακτύλων του χεριού"(FDP).


Παθοφυσιολογικά το Σύνδρομο καρπιαίου Σωλήνος οφείλεται σε δυσαρμονία του χώρου του καρπιαίου σωλήνος και του χώρου που καταλαμβάνουν οι διερχόμενοι τένοντες με το μέσο νεύρο. Συνεπώς το ΣΚΣ δεν είναι μία πάθηση, όπως το λέει και η ονομασία του είναι σύνδρομο, οφειλόμενο σε διάφορες παθήσεις.

Συχνά αίτια της παγίδευσης του μέσου νεύρου, είναι το οίδημα στην περιοχή από σύνδρομα υπέρχρησης (τενοντίτιδα - τενοντοπάθεια, τενοντοελυτρίτιδα,) και η άμεση πλήξη του μέσου νεύρου (κακώσεις πηχεορκαπικής). Ορισμένες περιπτώσεις Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνος, συνυπάρχουν με παγίδευση της ρίζας Α6 στον αυχένα, λόγω αυχενικής δισκοπάθειας. Αυτό λέγεται "Σύνδρομο Διπλής Πιέσεως" (Double Crush Syndrome). Στο μπάσκετ έχουμε κυρίως υπέρχρηση των καμπτήρων του καρπού και εμφανίζεται σε ποσοστό 1.5% περίπου.

Ο καρπιαίος σωλήνας ανατομικά αποτελείται από τα οστάρια του καρπού (σκαφοειδές, μηνοειδές, πυραμοειδές, πισοειδές, μείζον πολύγωνο, ελάσσον πολύγωνο, κεφαλωτό, αγκιστρωτό) και από 10 μαλακά μόρια (4 επιπολής τένοντες κοινού καμπτήρα δακτύλων, 4 εν τω βάθει τένοντες κοινού καμπτήρα δακτύλων, τον εγκάρσιο σύνδεσμο του καρπού και το μέσο νεύρο.

Το Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνος -στην αρχή- έχει παράξενα συμπτώματα και ποτέ δεν είναι τα ίδια σε όλους τους ασθενείς. Γι' αυτό εύκολα διαφεύγει από την έγκαιρη διάγνωση. Τα βασικά συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα είναι μούδιασμα ή βελονιάσματα στο χέρι, πόνος στο καρπό και στα δάκτυλα του χεριού που μπορεί να επεκτείνεται μέχρι τον αυχένα, πόνοι νυκτός, οίδημα, ατροφία θέναρος, και σε τελικό στάδιο αδυναμία σύλληψης αντικειμένων.

Στην αρχή τα συμπτώματα είναι ελαφριά (μικρό μούδιασμα), σταδιακά όμως γίνονται εντονότερα. Ιδιαίτερη σημασία θα πρέπει να δοθεί στη διαφοροδιάγνωση του καρπιαίου σωλήνα από άλλες παθήσεις (αυχενικό σύνδρομο, όγκοι κ.α.) μέσα από τη διαδικασία της κλινικής εξέτασης του ασθενή (tests) και από τα διαγνωστικά εργαλεία (ηλεκτρομυογράφημα, μαγνητική τομογραφία).

Μερικά από τα tests περιγράφονται παρακάτω:
Tinel test: Ελαφρύ χτύπημα πάνω στο μέσο νεύρο στην περιοχή του καρπιαίου σωλήνα που προκαλεί ακτινοβολούσα παραισθησία στα δάκτυλα κατανομής του μέσου νεύρου (αντίχειρας, δείκτης, μέσος, μισός παράμεσος).

Phalen test: H κάμψη καρπού αναπαράγει ή χειροτερεύει τα συμπτώματα μουδιάσματος στα δάκτυλα κατανομής του μέσου νεύρου. Έλεγχος μυϊκής ισχύος του θέναρος, που είναι 4 ή μικρότερη.

Απώλεια διακριτικότητας 2 σημείων: Αποτυχία διάκρισης 2 σημείων σε απόσταση μεταξύ τους 5mm ή μικρότερη στα δάκτυλα κατανομής του μέσου νεύρου.

Μόλις εκδηλωθεί το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα για την πρώτη εβδομάδα, διακόψτε κάθε δραστηριότητα που επιδεινώνει τα συμπτώματα, τοποθετείστε ψυχρό επίθεμα ανά τακτά χρονικά διαστήματα για 10 λεπτά, εφαρμόστε ειδικό νάρθηκα που σταθεροποιεί τον καρπό σε ουδέτερη θέση ακόμα και στον ύπνο, και βέβαια ενημερώστε τον φυσικοθεραπευτή καθώς και τον ορθοπεδικό σας με την πρώτη ευκαιρία.

Η συντηρητική θεραπεία του συνδρόμου περιλαμβάνει τη φαρμακευτική αγωγή του ιατρού (αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη), και τη φυσικοθεραπεία για τη λειτουργική αποκατάσταση του μέλους. Ο φυσικοθεραπευτής κατά κύριο λόγο θα χρησιμοποιήσει τις ακόλουθες μεθόδους:
- Φυσικά μέσα (ηλεκτροθεραπεία - IONTOPHORESIS, υπέρηχος - PHONOPHORESIS).
- Θεραπευτική μάλαξη με αντιφλεγμονώδης αλοιφές.
- Κινητοποίηση πηχεορκαπικής άρθρωσης με τεχνικές manual therapy.
- Ενδυνάμωση των ατροφικών μυών (π.χ. με μπαλάκι).
- Διατατικές ασκήσεις καμπτήρων καρπού, διδασκαλία αυτοδιατάσεων και εργονομίας στον ασθενή.
- Κρυοθεραπεία.
- Τεχνικές taping.

Αν η συντηρητική θεραπεία αποτύχει, τότε ο ορθοπεδικός εξετάζει την περίπτωση χειρουργικής αποσυμπίεσης του μέσου νεύρου με διατομή του εγκάρσιου συνδέσμου του καρπού. Αξίζει να τονίσουμε πάντως ότι είτε συντηρητικά είτε χειρουργικά, τα ποσοστά απαλλαγής των ασθενών από τα συμπτώματα είναι 90-95%.
Διαβάστε περισσότερα...

Αποφυσίτιδα κνημιαίου κυρτώματος (Οsgood – Schlatter)

H αποφυσίτιδα τύπου Οsgood – Schlatter, είναι η φλεγμονή στην κατάφυση του επιγονατιδικού τένοντα με το κνημιαίο κύρτωμα, που προκαλείται από επανειλημμένα εφελκυστικά φορτία του τετρακεφάλου. Είναι χαρακτηριστική η κλινική εικόνα της νόσου, με τη διόγκωση του οστικού εξογκώματος, το οίδημα, τον έντονο πόνο που αυξάνεται με άσκηση αντίστασης τετρακεφάλου, την τοπική αύξηση θερμοκρασίας, και την ερυθρότητα της περιοχής.

Αποτελεί το συχνότερο τύπο αποφυσίτιδας, και ταλαιπωρεί συχνά αθλητές - αθλήτριες εφηβικής ή προεφηβικής ηλικίας (10-14 ετών), διότι ο σκελετός τους βρίσκεται ακόμα σε στάδιο ανάπτυξης. Η απλή ακτινογραφία τις περισσότερες φορές αρκεί για να επιβεβαιώσει τη βλάβη.

Σε ελαφριές και μέτριες περιπτώσεις συνιστάται, αποχή από έντονες δραστηριότητες, φυσικοθεραπεία, ελαστική περίδεση γόνατος, βάδιση με τεντωμένο γόνατο για ένα μήνα και αντιφλεγμονώδη φαρμακευτική αγωγή που θα προτείνει ο ορθοπαιδικός. Σε πιο βαριές περιπτώσεις χρησιμοποιείται γύψινος κύλινδρος (Tutor) με το γόνατο σε έκταση για 1 μήνα περίπου. Πάντως σε γενικές γραμμές η πορεία της νόσου έχει καλή πρόγνωση.

Κατά την οξεία φάση (πρώτες 2 μέρες) η φυσικοθεραπεία περιλαμβάνει ηλεκτροθεραπευτικά ρεύματα (TENS, E.M.S.), υπέρηχο (3 MHz) διακοπτόμενο χαμηλής έντασης, laser χαμηλής ισχύος κρυοθεραπεία, και περίδεση για την ακινητοποίηση του γονάτου σε έκταση, με στόχο την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της φλεγμονής.

Τέλος, κατά την υποξεία (3-4 εβδομάδες) και χρόνια φάση της νόσου η φυσικοθεραπεία στοχεύει στην λειτουργική αποκατάσταση της βλάβης περιλαμβάνοντας TENS, E.M.S., υπέρηχο (3 MHz), laser, ισομετρική- ισοτονική ενδυνάμωση κυρίως τετρακεφάλου σταδιακά αυξανόμενης αντίστασης, ασκήσεις ανύψωσης τεντωμένου σκέλους (SLR), θεραπευτική αποιδηματική μάλαξη, εφαρμογή εναλλαγής κρυοθεραπείας - θερμοθεραπείας (π.χ. με επιθέματα), kinesiotaping ή απλό taping, καθώς και ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας προοδευτικής δυσκολίας.

Διαβάστε περισσότερα...